

FED công bố lãi suất mới nhất: Giữ nguyên 3,75% - 4%

Sau nhiều ngày hồi hộp chờ đợi của giới tài chính quốc tế, sự kiện FED công bố lãi suất định kỳ của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã chính thức khép lại với quyết định mang tính tạm ngừng chiến lược. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang trong biên độ 3,75% – 4,00%. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ phát đi những tín hiệu trái chiều: lạm phát bất ngờ nóng trở lại trong khi tăng trưởng nội địa vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, đằng sau sự "đứng yên" về mặt con số là một làn sóng ngầm chia rẽ nội bộ sâu sắc chưa từng có cùng với một kế hoạch cải cách lịch sử đối với quy trình điều hành chính sách tiền tệ trong tương lai.
1. Quyết định của FED: Giữ nguyên lãi suất trong sự chia rẽ
1.1. Mức lãi suất mục tiêu hiện tại
Theo tuyên bố chính thức phát đi sau phiên họp kéo dài hai ngày của FOMC, cơ quan hoạch định chính sách cao nhất của ngân hàng trung ương Mỹ đã quyết định duy trì lãi suất chuẩn trong phạm vi 3,75% – 4,00%. Đây là quyết định có tính chất bản lề, bởi nó diễn ra ngay sau khi ngân hàng trung ương vừa thực hiện đợt nâng lãi suất vào tháng trước – lần siết chặt chính sách đầu tiên sau hơn 3 năm nới lỏng và duy trì trạng thái trung lập.
Việc tạm dừng này được các nhà phân tích đánh giá là bước đi thận trọng nhằm thẩm thấu tác động từ đợt tăng lãi suất trước đó. Khi sự kiện FED công bố lãi suất lần này diễn ra, phần lớn các tổ chức tài chính tại Phố Wall đã dự báo trước kịch bản tạm dừng. Dẫu vậy, tuyên bố đi kèm cho thấy sự lưỡng lự rõ nét của các nhà hoạch định chính sách trước nguy cơ lạm phát quay trở lại vòng xoáy tăng nhiệt, buộc cơ quan này phải cân đối giữa việc bảo vệ tăng trưởng và kiểm soát ổn định giá cả.
1.2. Sự bất đồng nội bộ chưa từng có (Tỷ lệ bỏ phiếu 10-2)
Điểm nhấn lớn nhất trong văn bản phát hành khi FED công bố lãi suất không nằm ở mức lãi suất được giữ nguyên, mà nằm ở bảng phân bổ phiếu bầu. Tỷ lệ bỏ phiếu kết thúc với kết quả 10-2, hé lộ sự rạn nứt sâu sắc trong quan điểm điều hành chính sách tiền tệ của các thành viên cấp cao.
Chủ tịch FED Cleveland – bà Beth Hammack cùng với Thống đốc FED – bà Lisa Cook đã công khai bỏ phiếu chống lại quyết định giữ nguyên lãi suất của đa số. Cả hai vị quan chức này kiên quyết ủng hộ việc nâng thêm 0,25 điểm phần trăm (25 điểm cơ bản - bps) ngay trong kỳ họp này. Đây là lần thứ hai bà Hammack bày tỏ quan điểm bất đồng kể từ cuộc họp tháng 7. Đáng chú ý hơn cả, đối với bà Lisa Cook, đây là lần đầu tiên trong suốt nhiệm kỳ của mình bà bỏ phiếu phản đối quyết định chính sách chung của hội đồng.
Lý giải cho lá phiếu bất đồng của mình, bà Beth Hammack nhấn mạnh rằng FED không thể lơ là trước các dấu hiệu tái trỗi dậy của lạm phát. Bà ủng hộ chiến lược thực hiện các đợt tăng lãi suất với biên độ nhỏ nhưng diễn ra thường xuyên hơn. Theo quan điểm của vị lãnh đạo FED Cleveland, hành động quyết liệt và liên tục là biện pháp sống còn nhằm ngăn chặn triệt để tâm lý chấp nhận lạm phát cao dần hình thành và cắm rễ vào hành vi tiêu dùng cũng như kế hoạch định giá của doanh nghiệp trong nền kinh tế Mỹ.
2. Bối cảnh vĩ mô: Lạm phát "cứng đầu" và sức ép dữ liệu kinh tế
2.1. Các số liệu lạm phát bật tăng trở lại
Nguyên nhân chính dẫn đến sự phân hóa quan điểm gay gắt khi FED công bố lãi suất xuất phát từ chính bức tranh vĩ mô đầy phức tạp. Hàng loạt số liệu thống kê được công bố gần đây đều chỉ ra rằng áp lực giá cả đang quay trở lại một cách đáng lo ngại:
- Chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Đã tăng mạnh lên mức 3,7% so với cùng kỳ năm trước, nới rộng khoảng cách so với mức 3,4% được ghi nhận trong tháng 8.
- Lạm phát lõi (Core CPI): Thước đo loại trừ hai nhóm thành phần biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng đã nhích từ 2,4% trong tháng 8 lên mức 2,6%.
- Chỉ số giá bán buôn (Wholesale prices): Bật tăng mạnh mẽ hơn 6% trong tháng qua, cho thấy chi phí đầu vào của các nhà sản xuất đang tăng vọt và sớm muộn sẽ chuyển dịch sang người tiêu dùng cuối cùng.
- Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân lõi (Core PCE): Thước đo lạm phát ưa thích nhất của FED trong việc định hình chính sách tiền tệ, hiện được giới phân tích dự báo sẽ sớm vượt mốc 3%.
Thực tế nghiệt ngã đặt lên vai các nhà hoạch định chính sách là lạm phát tại Mỹ đã liên tục duy trì trên mức mục tiêu 2% trong gần 6 năm qua. Điều này đe dọa làm xói mòn uy tín kiểm soát giá cả của cơ quan quản lý tiền tệ cao nhất xứ sở cờ hoa.
2.2. Sức chống chịu của nền kinh tế Mỹ
Trái ngược với nỗi lo về lạm phát, cỗ xe kinh tế Mỹ lại cho thấy một sức bền đáng kinh ngạc trước các đợt thắt chặt tín dụng. Dự báo tăng trưởng kinh tế trong nửa đầu năm đã được các cơ quan thống kê điều chỉnh tăng vọt từ mức 1,8% lên 2,4%. Sức mua và chi tiêu nội địa tiếp tục duy trì quỹ đạo bền bỉ, trong khi năng suất lao động và đầu tư vốn từ khối doanh nghiệp tư nhân ghi nhận những dấu hiệu phục hồi rất rõ nét.
Chính sự vững vàng này của nền kinh tế đã trao cho những người theo đuổi lập trường cứng rắn (diều hâu) lý do để tiếp tục ủng hộ việc tăng lãi suất mà không quá lo ngại về nguy cơ suy thoái. Dù vậy, trong thông cáo chính thức khi FED công bố lãi suất, Ủy ban nhấn mạnh rằng họ cần thêm thời gian để "tích lũy thêm thông tin" (accumulation of more information). Quá trình này giúp FOMC đánh giá toàn diện liệu lộ trình đưa lạm phát về ngưỡng an toàn 2% có diễn ra kịp thời và bền vững hay không.
3. Thông điệp then chốt từ Chủ tịch FED Kevin Warsh
3.1. Cuộc chiến chống lạm phát vẫn chưa hoàn tất
Trong buổi họp báo diễn ra ngay sau khi biên bản được thông qua, tân Chủ tịch FED Kevin Warsh đã gửi gắm một thông điệp vô cùng thẳng thắn tới công chúng và giới đầu tư toàn cầu. Ông thừa nhận rằng các liều "thuốc tiền tệ" mà ngân hàng trung ương bơm vào hệ thống tài chính đã bắt đầu phát huy tác dụng làm hạ nhiệt nền kinh tế, tuy nhiên chưa có bất kỳ bằng chứng vững chắc nào khẳng định lạm phát đã hoàn toàn bị khuất phục.
Chủ tịch Kevin Warsh nhấn mạnh rằng FED vẫn chưa đạt được trạng thái ổn định giá cả như kỳ vọng. Cơ quan này sẽ không vội vàng tuyên bố chiến thắng và sẽ duy trì lập trường chính sách tiền tệ vô cùng linh hoạt. Mọi quyết định tiếp theo khi FED công bố lãi suất trong các phiên họp tới sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào diễn biến của các dữ liệu kinh tế thực tế, chứ không đi theo một lộ trình vạch sẵn một cách máy móc.
3.2. Khẳng định tính độc lập chính trị của FED
Quyết định chính sách lần này được đưa ra trong một bối cảnh chính trị hết sức nhạy cảm: chỉ đúng 5 ngày trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ (ngày 3/11). Áp lực từ chính trường đè nặng lên các nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương khi Tổng thống Donald Trump liên tục công khai chỉ trích các động thái nâng lãi suất của FED, cho rằng chính sách tiền tệ thắt chặt đang gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ nghiêm trọng hơn nhiều so với bản thân lạm phát.
Căng thẳng càng leo thang khi Nhà Trắng dự kiến tiến hành các thủ tục và phiên điều trần nhắm vào Thống đốc Lisa Cook vào ngày 5/11 tới. Đứng trước những cơn sóng gió chính trị này, Chủ tịch Kevin Warsh đã đưa ra lời tuyên bố đanh thép bảo vệ uy tín thể chế: "Chính trị hoàn toàn không đóng vai trò gì trong quyết định của FED". Ông khẳng định mọi thành viên FOMC đều chỉ hành động dựa trên trách nhiệm luật định và vì sự ổn định dài hạn của nền kinh tế quốc gia.
4. Cải cách lịch sử: Cắt giảm số phiên họp quyết định lãi suất
4.1. Thay đổi cấu trúc lịch họp FOMC từ năm 2027 - 2028
Bên cạnh những tranh luận về mức lãi suất trước mắt, thời điểm FED công bố lãi suất lần này còn đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong cơ chế hoạt động của FOMC. Ngân hàng trung ương đã chính thức phê duyệt kế hoạch tái cấu trúc căn bản lịch họp định kỳ áp dụng cho các năm tiếp theo:
- Từ năm 2027: Ngân hàng trung ương vẫn duy trì tổng cộng 8 cuộc họp thường niên theo thông lệ, nhưng sẽ dành riêng 1 cuộc họp cho việc thảo luận chiến lược dài hạn. Cuộc họp này sẽ không tổ chức bỏ phiếu về lãi suất và không ra tuyên bố chính sách tiền tệ. Như vậy, số phiên họp thực tế để định đoạt lãi suất sẽ giảm xuống còn 7 cuộc họp trong năm.
- Từ năm 2028: Cải cách sẽ đi thêm một bước tiến sâu hơn khi FED dành riêng tới 2 cuộc họp thuần túy cho định hướng chiến lược. Điều này đồng nghĩa với việc số lượng phiên họp biểu quyết chính sách lãi suất trong năm sẽ chỉ còn vỏn vẹn 6 cuộc họp.
Đây được xem là sự thay đổi mang tính chấn động đối với thị trường tài chính toàn cầu, bởi thông lệ duy trì đúng 8 cuộc họp ấn định lãi suất mỗi năm đã được áp dụng liên tục và nhất quán kể từ năm 1981 cho đến nay.
4.2. Mục tiêu chiến lược của cải cách
Lý giải cho quyết định thay đổi mang tính cấu trúc này, ban lãnh đạo FED cho biết việc cắt giảm các phiên họp biểu quyết trực tiếp nhằm tạo ra không gian và thời gian cần thiết để các thành viên FOMC cùng giới chuyên gia đào sâu thảo luận về các vấn đề mang tính nền tảng. Thay vì liên tục bị cuốn vào những phản ứng mang tính giật cục, đối phó trước các biến động dữ liệu ngắn hạn của từng tháng, hội đồng sẽ có điều kiện xây dựng các khung chiến lược tiền tệ dài hạn hơn, đối phó hiệu quả với những thay đổi về nhân khẩu học, sự phát triển của công nghệ và biến đổi khí hậu.
5. Phản ứng thị trường và dự báo cuộc họp tiếp theo
5.1. Kỳ vọng vào đợt tăng lãi suất tháng 12
Ngay sau khi FED công bố lãi suất và phát đi các thông điệp cứng rắn, tâm lý của giới đầu tư toàn cầu đã nhanh chóng chuyển hướng sang kỳ họp cuối cùng của năm, dự kiến diễn ra vào ngày 9/12 – tức chỉ 6 tuần sau cuộc họp này.
Dữ liệu mới nhất từ công cụ theo dõi thị trường tương lai CME FedWatch cho thấy xác suất thị trường định giá FED sẽ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm lãi suất vào tháng 12 đã vọt lên mức 86%. Con số áp đảo này phản ánh niềm tin vững chắc của giới kinh doanh rằng khoảng thời gian tạm dừng hiện tại chỉ là quãng nghỉ kỹ thuật cần thiết. Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley cũng phát đi thông điệp cảnh báo các nhà đầu tư: việc FED giữ nguyên lãi suất trong tháng này hoàn toàn không đồng nghĩa với việc chu kỳ tăng lãi suất đã đi đến hồi kết, đặc biệt khi lạm phát vẫn duy trì trên mức mục tiêu quá lâu.
5.2. Tác động tới thị trường đầu tư và tài sản nhạy cảm lãi suất
Những biến chuyển trong chính sách và lộ trình hoạt động tương lai của FED đang tạo ra những rung lắc đáng kể trên thị trường tài chính thế giới:
Thứ nhất, việc giảm bớt số phiên họp quyết định lãi suất trong các năm 2027 và 2028 sẽ khiến mỗi kỳ họp FOMC còn lại trong năm trở thành một sự kiện có sức ảnh hưởng khủng khiếp. Biên độ biến động của thị trường tài chính trước và sau mỗi thời điểm FED công bố lãi suất được dự báo sẽ mở rộng hơn rất nhiều do tần suất định giá chính sách bị kéo dài ra.
Thứ hai, triển vọng lãi suất neo ở mức cao trong thời gian dài hơn đang tác động trực tiếp và phân hóa dòng vốn toàn cầu. Đồng USD duy trì sức mạnh vượt trội trên chỉ số DXY, gây sức ép tỷ giá lên nhiều đồng tiền tại các nền kinh tế mới nổi. Trên thị trường chứng khoán, dòng tiền bắt đầu có xu hướng rút lui khỏi các cổ phiếu định giá cao và nhóm cổ phiếu công nghệ để tìm nơi trú ẩn an toàn ở các công cụ thị trường tiền tệ có lợi suất hấp dẫn. Đối với các tài sản có độ nhạy cảm cao với thanh khoản như tiền mã hóa (Bitcoin - BTC), áp lực từ mức lãi suất chuẩn cao đang đặt ra bài toán khó cho đà tăng trưởng trung hạn, buộc giới đầu tư phải chuẩn bị tâm lý cho những đợt rung lắc mạnh trong giai đoạn cuối năm.
Nhìn chung, sự kiện FED công bố lãi suất lần này đã phác họa một bức tranh toàn cảnh về một cục diện tiền tệ đầy cam go: lạm phát dai dẳng, nội bộ lãnh đạo chia rẽ, cùng với quyết tâm cải tổ cơ chế vận hành trong dài hạn. Những bước đi tiếp theo của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới vào ngày 9/12 tới chắc chắn sẽ tiếp tục là tâm điểm định hình dòng chảy của dòng vốn toàn cầu.
